Maliyet Artışları ve Salgın Hastalık Nedeniyle Kesin Teminatın İadesi Mümkün mü?

Pandemi dönemi ve sonrasındaki ekonomik dalgalanmalar, kamu ihalelerinde yüklenicileri ciddi mali baskı altına almıştır. Yükleniciler, önceden öngörülemeyen bu durumları "mücbir sebep" olarak nitelendirip sözleşmeden tazminatsız çıkmayı talep edebilmektedir. Bu tür karmaşık ihale, sözleşme ve hakediş sorunlarınızda, sürecin doğru yönetilmesi ve hak kayıplarının önlenmesi için Yaka Danışmanlık uzmanlığından destek almak, hukuki stratejinizi güçlendirecektir.

Kararın İlgili Kısmı

"Covid-19 salgın hastalığının davacı üzerine aşırı ifa güçlüğüne de sebebiyet vermediğinin kabul edilmesi gerektiği... fiyat artışlarının önemli bir bölümünün sözleşmenin 14. maddesi hükmüne istinaden fiyat farkı ödenmek suretiyle davalı kurum tarafından karşılandığı..."

Fiyat Farkı Ödenmesi Mücbir Sebep İddiasını Zayıflatır mı?

Bir hazır yemek yüklenicisi, salgın nedeniyle hijyen maliyetlerinin arttığını, tedarik zincirinin bozulduğunu ve gıda fiyatlarındaki ani yükselişlerin işi imkansız kıldığını ileri sürerek sözleşmeyi tek taraflı feshetmiştir. Yüklenici, mücbir sebeple fesih yapıldığı için kesin teminatın iadesini talep etmiştir. Ancak idare, 4735 sayılı Kanun gereği mücbir sebep için "öngörülemezlik" ve "önlenemezlik" şartlarının bir arada gerçekleşmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemenin "Ekonomik Bunalım" ve İfa Güçlüğü Değerlendirmesi

Mahkeme yaptığı incelemede, idarenin yükleniciye zaten fiyat farkı mekanizmasını işlettiğini ve ödemelerin güncellendiğini tespit etmiştir. Salgın sürecinde hazır yemek hizmetinin kesintisiz devam edebildiği, fiyat artışlarının bir kısmının idarece karşılandığı dikkate alındığında, durumun yüklenici için "aşırı ifa güçlüğü" yaratmadığına hükmedilmiştir. Bu nedenle yüklenicinin tek taraflı feshinin haksız olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç

Yalnızca fiyat artışı tek başına "mücbir sebep" teşkil etmez; özellikle sözleşmede fiyat farkı ödenmesine dair hüküm varsa aşırı ifa güçlüğü iddiası zayıflar.

Mücbir sebep iddiasıyla fesih yapmadan önce, idareye usulüne uygun süre uzatımı veya uyarlama başvurusu yapılmış olması şarttır.

Hizmetin genel olarak sürdürülebilir olduğu bir ortamda, yüklenicinin bireysel mali sıkıntıları sözleşmeyi tazminatsız feshetme hakkı vermez.