Piyasa Araştırmasında "Tanıdık" Firmalar

İdareler, ihaleye çıkmadan önce yaklaşık maliyeti belirlemek için piyasadan fiyat toplar. Bazen fiyat teklifi alınan firmalar ile ihaleye katılan firmalar arasında organik bağlar (akrabalık, ortaklık vb.) olabilir. Bu durum, şaibe iddialarını gündeme getirir. Ayrıca teknik ürün alımlarında numunelerin nasıl inceleneceği de bir başka tartışma konusudur. Bu tür karmaşık ihale, sözleşme ve hakediş sorunlarınızda, sürecin doğru yönetilmesi ve hak kayıplarının önlenmesi için Yaka Danışmanlık uzmanlığından destek almak, sürecin şeffaflığını sağlar. Bu analizde, Kamu İhale Kurulu'nun 12.06.2025 tarihli ve 2025/UM.I-1292 sayılı Kararı incelenmiştir.

Kararın İlgili Kısmı

"...fiyat teklifi alınan firmaların ilgili ihaleye katılmasını engelleyici herhangi bir yasal düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu firmalar arasında organik bağ bulunduğuna ilişkin hususların ise bahse konu firmaların aynı ihaleye teklif vermesi durumunda değerlendirilebileceği..."

Yaklaşık Maliyet Kimden Sorulur?

Başvuru sahibi, idarenin yaklaşık maliyeti belirlerken ihaleyi kazanan firma ve onunla organik bağı olan diğer firmalardan fiyat aldığını, bu sayede kazanan firmanın yaklaşık maliyeti önceden bildiğini iddia etmiştir. Ayrıca, idarenin numuneleri yeterince test etmeden karar verdiğini öne sürmüştür.

İdarenin Takdiri ve Mevzuatın İzinleri

Kamu İhale Kurulu, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'ne atıfta bulunarak, idarenin yaklaşık maliyet için piyasadaki üretici veya satıcılardan fiyat isteyebileceğini belirtmiştir. Fiyat istenen firmanın ihaleye katılması veya ihaleye katılan firmayla ilişkili olması, tek başına ihaleyi sakatlamaz. Önemli olan, ihaleye teklif veren firmaların kendi aralarında rekabeti engelleyici bir anlaşma yapıp yapmadığıdır. Yaklaşık maliyet aşamasında fiyat veren firmaların ihaleye girmesinde yasal bir engel yoktur.

Analizin Sonucu

  • Piyasa Araştırması Serbestisi: İdare, yaklaşık maliyet için dilediği firmadan fiyat sorabilir. Bu firmanın sonradan ihaleye girmesi suç değildir.
  • Organik Bağ: Organik bağ, ancak ihaleye teklif veren birden fazla firma arasında varsa ve bu firmalar rekabeti bozuyorsa (danışıklı teklif) sorun teşkil eder. Piyasa araştırması aşamasındaki ilişkiler genellikle ihale sonucunu iptal ettirmez.