Fiyat Tespitinde 'Piyasa Gerçeği' vs 'Mevzuat Sıralaması'

Yeni birim fiyat yaparken mevzuat (YİGŞ Md. 22) bir sıralama öngörür: Önce kendi teklifi, sonra kamu rayiçleri, en son piyasa. İdareler "kamu fiyatı düşük, bu fiyata yaptıramıyoruz" diyerek doğrudan piyasa faturasını baz alabilir mi? Bu kritik fiyatlandırma sürecinde Yaka Danışmanlık analizi, doğru fiyatı bulmanızı sağlar. Bu analiz, Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 11.12.2024 tarihli ve 57565 tutanak sayılı kararı esas alınarak hazırlanmıştır.

Kararın İlgili Kısmı

"Yeni birim fiyatın tespitinde ve ödenmesinde... piyasadan alınan çeşitli proforma faturalar esas alınmıştır... Ancak somut olayda, ödemeye esas yeni birim fiyatın... fiili imalatın maliyetinin Uygulama İşleri Genel Şartnamesi 22'nci maddesinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yeniden belirlenmesi suretiyle tespit edilmesi gerekmektedir."

Kedi Yolu İçin Proforma Fiyat

Bir müze/sergi salonu işinde, tavana "kedi yolu" (bakım yolu) yapılması gerekmiştir. İdare, bu işin analizi için ÇŞB pozlarını kullanmak yerine, piyasadan 3 firmadan teklif (proforma) almış ve en düşüğüne %15 kar ekleyerek fiyat belirlemiştir.

Sayıştay Dairesinin 'Mevzuata Aykırı' İtirazı

Sayıştay Dairesi, YİGŞ 22. maddedeki sıralamaya uyulmadığını, kamu rayiçleri (demir, profil vb.) varken proforma kullanılamayacağını, ayrıca proformaların Ticaret Odası'na onaylatılmadığını belirterek, kamu fiyatlarıyla hesapladığı düşük bedel ile ödenen bedel arasındaki farkı kamu zararı saymıştır.

Temyiz Kurulu'nun 'Analiz Revizyonu' Kararı

Temyiz Kurulu, iki tarafı da tam haklı bulmamıştır:

  1. Proforma Hatası: İdarenin doğrudan proformaya gitmesi ve odaya onaylatmaması hatadır.
  2. Kamu Fiyatı Yetersizliği: Ancak Sayıştay Dairesi'nin hesapladığı kamu fiyatlı analiz de (vinç yerine iskele, eksik işçilik saati vb.) sahadaki işi tam yansıtmamaktadır. Gerçek maliyet, Dairenin hesabından yüksektir.
  3. Sonuç: Dosya, "sahadaki gerçek imalata uygun (doğru işçilik ve malzeme miktarlarıyla) ve mevzuata uygun rayiçlerle" yeniden analiz yapılması için bozulmuştur. Yani ne idarenin yüksek fiyatı, ne Sayıştay'ın düşük fiyatı; "gerçek fiyat" aranacaktır.

Analizin Sonucu

  • Sıralamaya Uyum: Yeni fiyat yaparken önce kamu rayiçleri denenmeli, yetersizse tutanakla belgelenip piyasa rayicine (Ticaret Odası onaylı) geçilmelidir.
  • Analiz Detayı: Analizdeki işçilik saatleri ve makine kullanımları, sahadaki fiili zorlukları yansıtmalıdır.
  • Proforma Onayı: Piyasadan fiyat alınıyorsa, Ticaret/Sanayi Odası onayı şarttır.