Yeni Fiyatın 'Kopyala-Yapıştır' Riski

İdareler, yeni bir iş çıktığında "geçen sene şu projede bu fiyata yapmıştık, aynısını kullanalım" diyebilir. Bu pratik yaklaşım, işin teknik özelliklerinin farklı olması durumunda kamu zararı riski taşır. Her yeni fiyatın kendine özgü analizi olmalıdır. Yeni fiyat süreçlerinin doğru yönetimi için Yaka Danışmanlık uzmanlığına başvurabilirsiniz. Bu analiz, Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 19.02.2025 tarihli ve 57755 tutanak sayılı kararı esas alınarak hazırlanmıştır.

Kararın İlgili Kısmı

"Yeni fiyat yapım şartları oluşmadığı halde bazı iş kalemleri için yeni fiyat yapılmasının... kamu zararına sebebiyet verdiği sabit olduğundan..." (Bu ifade Daire kararından alıntıdır, Temyiz Kurulu ise farklı bir yönde karar vermiştir, aşağıda açıklanmıştır).

Yeni Fiyat Tartışması

Bir boru hattı işinde, projede olmayan "yatay sondaj" geçişi yapılması gerekmiştir. İdare, bu iş için YİGŞ 22. maddeye göre yeni fiyat analizi yapmıştır. Ancak Sayıştay Dairesi, bu fiyatın "yeni fiyat yapma şartlarını taşımadığını" (eski sözleşmedeki benzer bir fiyatın kullanılabileceğini veya şartların oluşmadığını) iddia ederek kamu zararı çıkarmıştır.

Sorumluların 'Onaylı Fiyat' Savunması

Sorumlular, yeni fiyatın mevzuata uygun olarak analiz edildiğini, yüklenici ile mutabık kalındığını, makam onayı alındığını ve sözleşme eki haline geldiğini, iptal edilmediği sürece geçerli olduğunu savunmuşlardır. Ayrıca Yüksek Fen Kurulu'nun "onaylanan yeni fiyat değiştirilemez" görüşünü sunmuşlardır.

Sayıştay Temyiz Kurulu'nun Kararı: Onaylı İşleme Saygı

Temyiz Kurulu, idarenin işlemini yerinde bulmuştur:

  1. Yeni İş, Yeni Fiyat: Projede olmayan bir iş (yatay sondaj) yapılıyorsa, bunun fiyatının YİGŞ 22. maddeye göre "o günün şartlarında" yeniden belirlenmesi doğaldır.
  2. Onayın Gücü: İdare ve yüklenici anlaşıp fiyatı onayladığında, bu fiyat sözleşme hükmü kazanır. Somut bir hata (matematiksel vb.) yoksa, "şöyle olmalıydı" denilerek sonradan değiştirilemez.
  3. Sonuç: Tazmin kararı bozulmuştur. (Ancak kararda usul yönünden bozma ve yeniden inceleme vurgusu vardır).

Analizin Sonucu

  • Özgün Analiz: Her yeni fiyat, o işin o günkü şartlarına göre, piyasa rayiçleri ve analizlerle sıfırdan oluşturulmalıdır.
  • Emsal Fiyat: Başka bir işteki fiyatı "aynen" almak yerine, "kıyas" olarak kullanmak daha doğrudur.
  • Onay Süreci: Yeni fiyat tutanağı onaylandıktan sonra bağlayıcıdır; keyfi olarak geri dönülemez.