İmza Silsilesindeki Sorumluluk Dağılımı. Hakedişi Sadece 'İnceleyen' Sıfatıyla İmzalayan Memur Zimmetten Sorumlu Tutulur mu?

Bir hakediş dosyasında bazen 5-6 kişinin imzası bulunur. Kamu zararı çıktığında, "imzası olan herkes ödesin" mantığı doğru mudur? Hangi imza "onay", hangi imza "kontrol", hangi imza "sevk" niteliğindedir? Bu bürokratik hiyerarşideki riskleri anlamak için Yaka Danışmanlık eğitim ve danışmanlık hizmetlerinden yararlanabilirsiniz. Bu analiz, Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 23.10.2024 tarihli ve 57300 tutanak sayılı kararı esas alınarak hazırlanmıştır.

Kararın İlgili Kısmı

"Hakedişi düzenleyen kontrol teşkilatı üyeleri... gerçekleştirme görevlileri olduğundan... sorumlulukları bulunmaktadır. Ancak hakedişi inceleyen sıfatıyla imzalayan teknik personele, raporlar üzerinde hiçbir değişiklik ya da düzeltme yapmadıkları sürece mali sorumluluk yüklenilmesi mümkün değildir."

Fiyat Farkı Hatası ve İnceleyen Personel

Bir yapım işinde, fiyat farkı katsayıları yanlış uygulanmış ve fazla ödeme yapılmıştır. Sayıştay, hakedişin altındaki imza bloğunda yer alan herkesi (düzenleyen mühendis, inceleyen şube müdürü, onaylayan daire başkanı) sorumlu tutmuştur.

Sorumlunun 'Ben Sadece Baktım' Savunması

"İnceleyen" sıfatıyla imza atan personel, kendisinin gerçekleştirme görevlisi olarak atanmadığını, sadece matematiksel kontrol yaptığını, mevzuatın detayına (eski/yeni kararname farkına) hakim olmadığını ve yetkisinin sınırlı olduğunu savunmuştur.

Sayıştay Temyiz Kurulu'nun 'Yetki-Sorumluluk Dengesi' Kararı

Kurul, sorumluluğu netleştirmiştir:

  1. Gerçekleştirme Görevlisi: Ödeme emrini düzenleyen ve hakedişi bizzat hazırlayan (kontrol teşkilatı) kişiler asli sorumludur.
  2. İnceleyen: Hakedişi idari hiyerarşi gereği "görüldü/incelendi" diye imzalayan personel, eğer hakediş üzerinde somut bir düzeltme/müdahale yapmadıysa, içeriğin doğruluğundan mali olarak sorumlu tutulamaz.
  3. Sonuç: İnceleyen personelin sorumluluğu kaldırılmış, tazmin yükü düzenleyen ve onaylayanlara bırakılmıştır.

Analizin Sonucu

  • Görevlendirme Yazısı: Personelin "Gerçekleştirme Görevlisi" olup olmadığı, resmi görevlendirme yazısı ile bellidir.
  • İmza Başlığı: Hakedişlerde imzanın üstüne "Düzenleyen", "Kontrol Eden", "İnceleyen" gibi sıfatların doğru yazılması hayati önem taşır.
  • Sorumluluk Reddi: "İnceleyen" personel, teknik veya mali içeriğe hakim değilse, imzasının yanına "şekil yönünden incelendi" şerhi düşebilir.