Hizmet Alımında Araçlar İçin "Sıfır Model" Şartı Getirilebilir mi?

"En Yeni Model Olsun" İsteği Mevzuata Uygun mu?

İdareler, hizmet alımlarında sorunsuz bir işleyiş için genellikle yeni model araçlar talep ederler. Ancak bazen bu talep, piyasa gerçeklerinden kopuk ve sadece belirli firmaların (elinde o araç stoğu olanların) ihaleye girmesine yarayan bir engele dönüşebilir. Bu tür karmaşık ihale, sözleşme ve hakediş sorunlarınızda, sürecin doğru yönetilmesi ve hak kayıplarının önlenmesi için Yaka Danışmanlık uzmanlığından destek almak, şartnamelerin rekabete açılmasını sağlar. Bu analizde, Kamu İhale Kurulu'nun 22.10.2025 tarihli ve 2025/UH.II-2273 sayılı Kararı incelenmiştir.

Kararın İlgili Kısmı

"...idare tarafından tüm araçlar için herhangi bir ayırıma gidilmeksizin en az 2023 model yılı olması gerektiği şeklinde belirleme yapılmasının... rekabeti engelleyici nitelikte olduğu... anılan düzenlemelerin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlama ilkesi ile bağdaşmadığı..."

Çöp Kamyonunda 2023 Model Şartı

Katı atık taşıma ihalesinde idare, kullanılacak 18 çekici ve 23 dorse için "2023 model ve üzeri olacak" şartı koymuştur. İhale 2025 yılında yapılmış, iş 2026'da başlayacaktır. Bir istekli, bu kadar yeni araç şartının rekabeti engellediğini, işin niteliği gereği (çöp taşıma) bu kadar yeni araca ihtiyaç olmadığını, Tasarruf Tedbirleri Genelgesi'ne göre daha eski araçların da kullanılabileceğini iddia etmiştir.

Kurul Kararı: Makul Gerekçe Yoksa Kısıtlama Yapılamaz

Kamu İhale Kurulu, idarenin işlemini iptal etmiştir. Kurul, idarenin araç özelliklerini belirleme takdiri olduğunu ancak bunun sınırsız olmadığını belirtmiştir. Çöp taşıma gibi ağır bir işte, tüm araç filosu için "neredeyse sıfır" araç istenmesinin makul bir teknik gerekçesi (örneğin özel bir teknoloji gereksinimi) sunulmamıştır. Bu durum, elinde yeni araç olmayan ancak işi yapabilecek firmaların ihaleye girmesini engellemektedir.

Analizin Sonucu

  • Objektif Kriter: Teknik şartnamede araç yaşı/modeli belirlenirken "işin niteliği" esas alınmalıdır. Lüks makam aracı için yeni model istenebilir ancak şantiye/çöp aracı için çok yeni model ısrarı rekabeti bozar.
  • Tasarruf Tedbirleri: Güncel Tasarruf Tedbirleri Genelgesi, kamu alımlarında ekonomik ömrünü tamamlamamış eski araçların kullanımını teşvik etmektedir. Şartnameler buna aykırı olamaz.